Μέτρα εργασίας στο πλαίσιο του κοροναϊού

20 Μαρτίου 2020

1. Υπάρχει κάποια ιδιαίτερη συμφωνία που πρέπει να κάνω με τον εργαζόμενο για να εργαστεί από το σπίτι;
Δίνεται η δυνατότητα στον εργοδότη μονομερώς να τροποποιήσει, προσωρινά την ατομική σύμβαση εργασίας με απόφασή του, ως προς τον τόπο εργασίας. Αυτή η απόφαση αποτελεί άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος του εργοδότη, ο οποίος και αποφασίζει για την οργάνωση και λειτουργία της επιχείρησής του. Δεν απαιτείται δηλαδή συναίνεση ή συγκατάθεση του εργαζομένου.

2. Τί αλλάζει για ΕΡΓΑΝΗ;
Αναστέλλεται για το διάστημα από 11-3-2020 έως και 10-4-2020 η υποχρέωση του εργοδότη να δηλώνει στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ τα έντυπα Ε4 (συμπληρωματικό ωράριο), Ε8 (Αναγγελία Υπερεργασίας ή Νόμιμης Υπερωριακής Απασχόλησης) καθώς και Ε12 (e-Οικοδομώ).
Συνεπώς για το άνω χρονικό διάστημα ο εργοδότης δεν έχει υποχρέωση να υποβάλλει εκ των προτέρων στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ κάθε τροποποίηση του ωραρίου ή της οργάνωσης του χρόνου εργασίας όπως:
– Την τροποποίηση της ώρας έναρξης ή λήξης του ωραρίου
– Αλλαγή της ημέρας ανάπαυσης εντός της εβδομάδας
– Αλλαγή ημερήσιας βάρδιας λόγω απρόβλεπτων συνθηκών
– Εξατομικευμένη μεταβολή του χρόνου προσέλευσης στην εργασία
– Υπερεργασία και νόμιμη υπερωριακή εργασίας
Ωστόσο οι μεταβολές αυτές θα δηλωθούν συγκεντρωτικά και απογραφικά, στο πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα με ειδικό έντυπο που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα της με αρ. 40331/Δ1.13521/19-9-2019 ΥΑ.

3. Οι εργαζόμενοι μου που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες και για να τους προστατέψω δεν θέλω να εργαστούν (βλέπουν πελάτες) με ποιό καθεστώς θα εργαστούν;
Οι δυνατότητες που έχει ο εργαζόμενος που ανήκει στις ευπαθείς ομάδες είναι:
α) να εργάζεται από το σπίτι εάν είναι δυνατόν οπότε αμείβεται κανονικά,
β) να ζητήσει άδεια ειδικού σκοπού, που θα αναλύσουμε κατωτέρω, εάν είναι γονέας εργαζόμενος,
γ) να ζητήσει την αποχή του από τα εργασιακά του καθήκοντα για προληπτικούς λόγους, η οποία πρέπει να του χορηγηθεί άμεσα μόλις την ζητήσει. Σε αυτή την περίπτωση, για όσο χρόνο ο εργαζόμενος παραμένει στην οικία του, ο εργοδότης υποχρεούται να του καταβάλλει το σύνολο των αποδοχών του.
Οι ανωτέρω δυνατότητες ισχύουν και στην περίπτωση των εργαζομένων που εμπίπτουν στην περιπτωσιολογία των συμπτωμάτων ο ίδιος ή οι οικείοι του που θα μπορούσαν να το χαρακτηρίσουν ως ενδεχόμενο COVID-19 σύμφωνα με τις οδηγίες του Ε.Ο.Δ.Υ.
Επίσης η ερμηνευτική εγκύκλιος συστήνει την απομάκρυνση των εγκύων από τον χώρο εργασίας. Συνάγεται λοιπόν, ότι οι ανωτέρω δυνατότητες ισχύουν και για τις εγκύους εργαζόμενες.

4. Η ανακοίνωση της κυβέρνησης για τις άδειες σε αυτούς με ανήλικα τέκνα λέει ότι κάποιο μέρος της άδειας το καλύπτει το κράτος; Με ποιό τρόπο γίνεται αυτό και πόσο καλύπτει το κράτος;
Σύμφωνα με το άρθρο 4 της Π.Ν.Π. από 11.3.2020 (ΦΕΚ Α΄ 55) α) Οι γονείς εργαζόμενοι, δύνανται να κάνουν χρήση της άδειας ειδικού σκοπού. Ως γονείς εργαζόμενοι για τις ανάγκες της παρούσας νοούνται οι γονείς παιδιών: αα) που είναι εγγεγραμμένα σε βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, αβ) που φοιτούν σε σχολικές μονάδες υποχρεωτικής εκπαίδευσης- Εξαιρούνται οι γονείς παιδιών που φοιτούν στις τάξεις του λυκείου, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα και κολέγια, αγ) που φοιτούν σε ειδικά σχολεία ή σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας των παιδιών, καθώς και οι εργαζόμενοι γονείς ατόμων με αναπηρία, τα οποία, ανεξαρτήτως της ηλικίας τους, είναι ωφελούμενοι σε δομές παροχής υπηρεσιών ανοικτής φροντίδας για άτομα με αναπηρία. Προς διευκόλυνση των γονέων εργαζομένων λόγω αναστολής της λειτουργίας των ανωτέρω μονάδων, στο πλαίσιο λήψης προληπτικών μέτρων για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της διάδοσης του κορωνοϊού, θεσμοθετείται για όσο διάστημα παραμένουν κλειστές οι ανωτέρω μονάδες, δικαίωμα λήψης άδειας ειδικού σκοπού.
Ανά 3 ημέρες άδειας ειδικού σκοπού προστίθεται μία μέρα ετήσιας κανονικής άδειας η οποία αφαιρείται από την δικαιούμενη ετήσια κανονική άδεια του 2020. Η περίοδο της άδειας είναι χρόνος εργασίας που αμείβεται και ασφαλίζεται κανονικά. Οι δύο πρώτες ημέρες της άδειας ειδικού σκοπού αμείβονται από τον εργοδότη ενώ η τρίτη αμείβεται από τον τακτικό προϋπολογισμό. Άρα συνολικά τα 2/3 τις ειδικής άδειας καλύπτονται από εργοδότη και το 1/3 από τον τακτικό προϋπολογισμό.

5. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου ως εταιρία για τον χώρο εργασίας
Σύμφωνα και προς προτάσεις των εργοδοτικών οργανώσεων (πχ. ΣΕΒ), οι εργοδότες οφείλουν :
1. Να φροντίζουν έτι πιο επισταμένως για την καθαριότητα και υγιεινή του χώρου εργασίας (π.χ. λεπτομερής καθαρισμός, ενδεχομένως απολύμανση, έλεγχος επισκεπτών).
2. Να θέτουν στη διάθεση των εργαζομένων τα αναγκαία απλά μέσα υγιεινής (π.χ. χαρτομάντιλα, σαπούνι και ζεστό νερό, αλκοολούχα διαλύματα, κάδους απορριμμάτων που να αδειάζουν συχνά).
3. Να προτείνουν στους εργαζομένους όλες τις εφικτές εναλλακτικές ρυθμίσεις για τον χρόνο εργασίας, αφενός για να μειώσουν τις πιθανότητες συγχρωτισμού τους προς φορείς του ιού, αφετέρου προς διευκόλυνση της αντιμετώπισης των προσωπικών και οικογενειακών προβλημάτων τους από τα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας, όπως π.χ. αναστολή λειτουργίας εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μέχρι τις 26/3.
α) Προτάσεις θα μπορούσαν να είναι π.χ. η συμφωνία για εκ περιτροπής απασχόληση, έτσι ώστε κάθε εργαζόμενος να έρχεται σε επαφή με το ½ των συναδέλφων του και όχι με το σύνολο αυτών, ή η εργασία σε βάρδιες, ή η χορήγηση κανονικής άδειας ή άδειας άνευ αποδοχών.
4. Να προτείνουν στους εργαζομένους όλες τις εφικτές εναλλακτικές ρυθμίσεις για τον τόπο εργασίας, όπως π.χ. η τηλεργασία ή εργασία από απόσταση ή από το σπίτι.
5. Να προτείνουν στους εργαζομένους όλες τις εφικτές εναλλακτικές ρυθμίσεις για τον τρόπο και τα μέσα εργασίας, όπως π.χ. η ματαίωση των μεταβάσεων στο εξωτερικό και στο εσωτερικό, ο περιορισμός των συναντήσεων, η αντικατάστασή τους από τηλεδιασκέψεις ή βιντεοδιασκέψεις, η αποφυγή κοινής χρήσης πραγμάτων, όπως στυλό, μολύβια, τηλέφωνα, πληκτρολόγια κ.ά.

6. Σε περίπτωση που εργαζόμενος νοσήσει ή που η εργοδοτική επιχείρηση υποχρεωθεί να διακόψει τις εργασίες της ή που εργαζόμενος, εργαζόμενοι και τόπος εργασίας τεθούν σε καραντίνα τι ισχύει;
Α. Σε ό,τι αφορά στον εργαζόμενο:
α. Αν εργαζόμενος, χωρίς να έχει νοσήσει, επιλέξει να απέχει από την εργασία, π.χ. αρνούμενος να προσέλθει στο χώρο εργασίας που δεν έχει τεθεί σε καραντίνα και δεν φιλοξενεί φορείς, πρόκειται για αδικαιολόγητη απουσία.
2. Αν εργαζόμενος τεθεί σε υποχρεωτική καραντίνα, εφαρμόζονται τα άρθρα 657 και 658 ΑΚ και διατηρεί το δικαίωμα στο μισθό για διάστημα έως 1 μηνός ανάλογα με τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.
3. Αν εργαζόμενος νοσήσει, εφαρμόζονται οι διατάξεις περί ασθενείας.
Β. Σε ό,τι αφορά στην εργοδοτική επιχείρηση:
1. Αν εργοδότης, χωρίς να έχει τέτοια νομική υποχρέωση, καθώς δεν τον περιλαμβάνουν οι σχετικές διατάξεις, αποφασίσει να κλείσει προσωρινώς έναν χώρο εργασίας, τότε πρόκειται για προσωπική του επιλογή και παραμένει υπόχρεος να καταβάλλει τους μισθούς στους εργαζομένους του.
2. Αν εργοδότης, ιδίως χωρίς πταίσμα του (δόλο ή αμέλεια, ακόμη και απλή), αναστείλει στο σύνολο ή μέρος την λειτουργία της επιχείρησής του με εντολή δημόσιας αρχής, τότε: i. Αν μεν υπάρχει εναλλακτικός τρόπο εργασίας του προσωπικού του (π.χ. τηλεργασία) ή οι εργαζόμενοι δέχονται να λάβουν κανονική άδεια, οφείλει να καταφύγει το μέτρο αυτό και να εξακολουθήσει να προβαίνει κανονικά στη μισθοδοσία των εργαζομένων του. ii. Αν δεν υπάρχει εναλλακτικός τρόπος εργασίας του προσωπικού (π.χ. η τηλεργασία είναι αδύνατη), ούτε επιτυγχάνεται συμφωνία για χορήγηση κάποιας μορφής αδείας (όχι άδειας ειδικού σκοπού καθώς αυτή αποκλείεται ρητά στην περίπτωση αυτή) , πρόκειται για ανώτερη βία και, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 656 ΑΚ, ο εργοδότης απαλλάσσεται της υποχρέωσης μισθοδοσίας (ορθότερα: οι εργαζόμενοι δεν θα έχουν αξίωση στον μισθό).